تفاوت‌ها و شباهت‌های دانشمند، فیلسوف، نظریه پرداز، اندیشمند، روشنفکر... 

احمد رضا طاهری - علوم سیاسی 

ساینتیست/دانشمند: معمولا واژه دانشمند برای کسانی بکار میرود که در یک زمینه متخصص هستند، و در رشته مربوطه به کشفیات و اختراعات دست میزنند، مخصوصا در علوم طبیعی یا علوم غیر اجتماعی.

اسکالر/محقق: به طور کلی برای هر کسی که در یک رشته، چه علوم اجتماعی چه علوم غیر اجتماعی، به تحقیق و پژوهش میپردازد و دانش عمیقی درباره تخصص خود دارد محقق میگویند. 

پروفسور/استاد: به معنای عام کلمه به هر شخصی که در دانشگاه تدریس میکند استاد میگویند. اما به معنی دقیق، استاد به کسی اطلاق میشود که بعنوان عضو هیات علمی در دانشگاه استخدام است و تشریفات آموزشی و پژوهشی و اداری را طبق قوانین دانشگاه طی کرده و به درجه استادی رسیده است. در بسیاری از دانشگاههای دنیا معمولا به هر کسی که هیات علمی است استاد میگویند. بعنوان مثال، فلانی استاد روان شناسی با درجه دانشیاری است. درجه های دانشگاهی بترتیب از پایین به بالا عبارتند از: مربی، استادیار، دانشیار، و استاد. 

مدرس دانشگاه: کسی است که در دانشگاه تدریس (حق التدریس) می کند اما بصورت قراردادی. از آنجائیکه مدرس دانشگاه عضو هیات علمی محسوب نمیشود قوانین و تشریفات ارتقاء شامل حال وی نمیگردد. در مواردی سطح دانش یک مدرس ممکن است از سطح دانش یک استاد بیشتر باشد. 

رایتر/نویسنده: در واقع، به شخصی میگویند که متنی را خلق میکند. اما بصورت عام، هر کسی که کتابی چاپ میکند، با هر کیفیت، از لقب نویسنده برای خود استفاده میکند. 

نرتر/راوی: به کسی که داستان به زبان او و از دید او برای خواننده یا شنونده تعریف می‌شود راوی می‌گویند. 

ترانسلیتور/مترجم: فردی است که متون مختلف را از یک زبان به زبان دیگر ترجمه می‌کند. مهم‌ترین کار مترجم انتقال درست مفهوم است.

ادیتور/ویراستار: کسی است که بخش‌های مختلفِ یک متن را اصلاح یا ویرایش میکند. ویراستار خطاهای فنی، ادبی، علمی، غلط‌های نگارشی، و خطاهای محتوایی را اصلاح می‌کند. ویراستاری مانند مترجمی یک کار تخصصی محسوب میشود که اندیشمندان و نویسندگان قبل از اینکه آثار خود را به چاپ برسانند باید به ویرایش آنها بپردازند. 

اوپن مایند/روشنفکر: کسی که اندیشمند است و انعطاف فکری زیادی دارد و فاقد تعصب از هر نوع است. روشنفکر دید بسیار وسیع به مسائل دارد و به حل مشکلات جامعه تاکید میکند. یک انسان ممکن است دانشمند، محقق، نویسنده، و یا استاد باشد اما روشنفکر نباشد، و البته برعکس. 

تینکر/اندیشمند: فردی که دارای دانش و اطلاعات زیادی میباشد و هدفش ارائه راه کار برای رفع مشکلات است. اغلب واژه های روشنفکر و اندیشمند را بجای همدیگر استفاده میکنند. اما شاید تنها فرقی که بین یک روشنفکر و یک اندیشمند میتواند وجود داشته باشد در این است که یک روشنفکر از هر نوع قید و بند آزاد است و مستقلانه تر از بقیه فکر میکند. 

فیلاسوفر/فیلسوف: کسی که مسائل را ریشه ای بررسی میکند و صاحب مکتب فلسفی و یا صاحب یک نظریه فلسفی است. غالبا واژه های اندیشمند، روشنفکر، و فیلسوف بجای همدیگر مورد استفاده قرار میگیرند.

تئوریسین/نظریه پرداز: کسی که درباره مسائل جامعه نظریه های جدید ارائه میدهد یا از تئوری های موجود برای تحلیل پدیده ها استفاده میکند. یک نظریه پرداز میتواند اندیشمند، محقق، و فیلسوف نیز باشد.

انالیست/تحلیل گر: به شخصی میگویند که در یک زمینه خاص متخصص  است و مسائل را مورد تجزیه و تحلیل قرار میدهد.

فری لنسر/متخصص مستقل: فری لنسر به نویسندگان، روزنامه نگاران، و به کلیه متخصصین حوزه های مختلف میگویند که بصورت آزاد فعالیت میکنند و البته ممکن است گاهی بصورت قراردادی با سازمانها و کمپانی های مختلف همکاری کنند.

ژورنالیست/روزنامه نگار: کسی که رسالت تهیه، تنظیم، گردآوری، و انتقال اخبار را به مردم بر عهده دارد. یک ژورنالیست میتواند یک نویسنده حرفه ای باشد، یک روزنامه نگار میتواند یک تحلیل گر باشد. وظیفه یک روزنامه نگار  سنگین است، چرا که باید به درستی گزارشها یا اخبار اطمینان داشته باشد.

تفاوت ها و شباهتهای مختصری بین واژه های فوق وجود دارد که به برخی از آنها کوتاه اشاره شد، بعنوان مثال، یک نفر ممکن است هم فیلسوف باشد و هم استاد. یک نفر ممکن است هم نظریه پرداز باشد و هم مدرس دانشگاه. یک نفر ممکن است هم مترجم باشد و هم اندیشمند، و غیره...

احمد رضا طاهری، شهریور 98. 
https://t.me/taheriinfo