سرقت علمی؟!

احمد رضا طاهری - علوم سیاسی 

پلیجیریزم یا سرقت علمی، نوعی باصطلاح دزدی از عقاید و نوشته های دیگران بدون استفاده از منبع، و انتساب آنها به خود است که، دانسته یا ندانسته، صورت میگیرد. 

این نوع سرقت در کشورهای پیشرفته معمولا منجر به لغو درجه علمی یا حتی مدرک دانشگاهی متخلف میگردد. در سال 2004 ویکتو پونتا نخست وزير وقت روماني بخشی از رساله دكتری خود را بدون ذكر منبع كپي كرده بود که بشدت مورد اعتراض قرار گرفت. در سال2011 کارل گوتنبرگ وزیر دفاع وقت آلمان بخاطر سرقت علمی در تز دکتری اش مجبور به استعفا شد. 

اما، قضیه در کشورهای در حال توسعه فرق میکند. در بعضی از این کشورها حساسیت جدی نسبت به پلیجیریزم وجود ندارد و سرقت علمی در بین تعداد قابل توجهی از دانشجویان و اساتید، خواسته یا ناخواسته، صورت میگیرد. 

علیرغم قوانینی که علیه سرقت علمی در ایران وجود دارد بسیاری از دانشجویان و حتی بعضی از اساتید زیاد توجهی به جنبه های قانونی و اخلاقی پلیجیریزم ندارند، و اجرای مقررات علیه سرقت علمی نیز تااکنون موثر واقع نشده است. 

سرقت علمی، در هر حال، سرقت محسوب میشود، حال چه عمدی باشد چه غیر عمدی، چه متخلف مجازات شود چه نشود، بهرحال از لحاظ قانونی و اخلاقی این مسئله اشکال دارد. 

قاعدتا، مبارزه با سرقت علمی باید از رسالتهای اساتید دانشگاه باشد؛ اساتید میبایست از طریق آموزش درست و یا برگزاری کارگاه های تخصصی، دانشجویان را با فن و تکنیک نگارش و پژوهش و روش تحقیق آشنا کنند. 

کپی برداری از مطالب دیگران بدون ذکر منبع یعنی سرقت علمی.

کپی بدون رفرنس از مطالب اینترنتی از جمله فضای مجازی هم جز سرقت علمی محسوب میگردد.

احمد رضا طاهری - آذر ماه 1398. 
https://t.me/taheriinfo